Często spotykam się z pytaniami od moich Klientów, co zrobić, jeżeli mąż lub żona nie zgadza się na rozwód. Czy otrzymanie rozwodu jest w ogóle wtedy możliwe? Czy brak zgody jednego z małżonków jest rzeczywiście przeszkodą do uzyskania rozwodu?

Co mówią przepisy?

Przede wszystkim sąd będzie badał czy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. W praktyce zupełny i trwały rozkład pożycia polega na zaniechaniu więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Sąd pyta strony czy małżonkowie współżyją ze sobą, czy mieszkają razem, czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Przepisy mówią też, że pomimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego ucierpieć miałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Orzecznictwo sądów wskazuje, że orzeczenie rozwodu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w sytuacjach, gdy jeden z małżonków jest nieuleczalnie chory i wymaga pomocy.

Dobrze obrazuje kwestię odmowy zgody na rozwód wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.11.2002 r., sygn. III CKN 1192/00: „nie zasługuje na aprobatę odmowa zgody na rozwód, która służy tylko chęci zamanifestowania przewagi na małżonkiem domagającym się orzeczenia rozwodu i przeszkodzeniu w ułożeniu sobie przez niego życia”.

Co to oznacza w praktyce?

W praktyce sprzeciw jednego małżonków rzadko spowoduje, że sąd nie orzeknie rozwodu. Sąd może oddalić powództwo w sprawie o rozwód, gdy sprzeciwia się to dobru małoletnich dzieci stron lub z innych względów orzeczenie rozwodu będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, o czym pisałem powyżej. Oceniając odmowę orzeczenia rozwodu z uwagi na dobro małoletnich dzieci stron należy też wskazać, że Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 listopada 1999 roku sygn. III CKN 799/99 wskazał, że „przedłużający się konflikt małżonków jest dla ich dzieci przeżyciem negatywnym, godzącym w poczucie stabilności, co wyklucza odmowę orzeczenia rozwodu ze względu na dobro wspólnych małoletnich dzieci stron”.